شناخت نقاط قوت و ضعف الان ما باید چه کار کنیم؟ من عرض مى‌کنم که دولتهاى گذشته و وزرایى که قبل از شما بودند، نقاط قوّت و ضعفى داشتند. نقاط قوّت و ضعف آنها را به‌درستى پیدا کنید و بنا را بر افزودن بر قوّتها و کاستن از ضعفها بگذارید؛ به شرطى که در شناخت نقاط قوّت و ضعف، اشتباه پیش نیاید. من باز به برخى از امواج تبلیغاتىِ فرهنگىِ مصنوعى و عمدتاً وارداتى اشاره مى‌کنم که سعى مى‌کنند برخى از نقاط قوّت دولتهاى قبلى را نقاط ضعف وانمود کنند. سلامت و ساده زیستی وزیر اگر ما در دوره جنگ یا در دوره مرحوم شهید رجایى در زمینه‌هاى اقتصادى، فلان تصمیمها را گرفتیم و در زمینه‌هاى امنیتى فلان کارها را کردیم که نیاز کشور بود، امروز بعضى سعى مى‌کنند اینها را به عنوان یک نقطه ضعف معرفى کنند. اگر ما در آن زمان وزرایى داشتیم که بعد از آن که دوره وزارتشان تمام شد، وقتى مى‌خواستند روز جمعه به نماز بروند، همراه با زنشان سوار موتورسیکلت شدند و به نماز جمعه رفتند، این نقطه قوّت است؛ اینها جزو افتخارات ماست؛ اینها تابلوست و باید بماند. آمدن وزرا به نماز جمعه و شنیدن حرف مردم اگر ما وزرایى داشتیم که مقیّد بودند در نماز جمعه شرکت کنند و در میان مردم بنشینند و حرف آنها را بشنوند، اینها نقطه قوّت است. مرحوم شهید کلانترى به من گفت در نماز جمعه نشسته بودم، یک نفر به من رو کرد و گفت ببین چقدر زمانه عوض شده است. گفتم چطور؟ آن شخص به کسى که در صفِ جلو نشسته بود، اشاره کرد و گفت: او وزیر است. مرحوم شهید کلانترى مى‌گفت به صف جلو نگاه کردم، دیدم عباسپور - وزیر نیرو - است. به او گفتم پس من یک چیز عجیبتر به تو بگویم؛من هم وزیرم! خدا شهید کلانترى را رحمت کند. آنهایى که او را دیده بودند و مى‌شناختند، مى‌دانند که آدم بسیار پُرتحرک، پُرخون، پُرعزم و خیلى به دردبخورى بود. او هم واقعاً از جمله کسانى بود که از دستمان رفت.سرکشی به مناطق محروم اگر وزرا به مناطق محروم سرکشى مى‌کردند، اگر در کارتابلها غرق نمى‌شدند و به میان مردم مى‌آمدند، اینها نقاط قوّت بوده است. نقاط ضعف هم وجود داشته است. اگر ما انضباط ادارىِ کم و کاربلدىِ اندک و تجربه ناچیزى داشتیم، اینها نقاط ضعف است؛ باید اینها را برطرف کنیم. نباید در شناخت نقاط قوّت و ضعف اشتباه کنیم. اگر آن زمان وزیرى مثلاً به خودش حق مى‌داده که در زمینه کارهاى مالى برخلاف قانون عمل کند، به خیال این‌که دوران انقلاب است، کارش نقطه ضعف محسوب مى‌شده است. اوایل انقلاب وزیرى به من گفت من فلان چیز را از فلان جا مى‌آورم؛ اما اگر اجازه ندهند، دیوار را سوراخ مى‌کنم و آن را مى‌آورم! البته آن روز شاید کسى او را به خاطر آن کار مذمّت نمى‌کرد؛ اما این نقطه ضعف است. نقاط ضعف را کم کنیم، نقاط قوّت را اضافه کنیم و در شناخت نقاط قوّت و ضعف، اشتباه نکنیم.شرایط دولت کریمه دولت باید دولت کریمه باشد. معناى «اللّهم انّا نرغب الیک فى دولة کریمة» این است که پروردگارا! ما دستهاى خود را بلند و دلهایمان را به سوى تو عرضه مى‌کنیم و از تو دولت کریمه را مى‌خواهیم. این دولت کریمه شرایطى دارد. البته ما از اوّلِ انقلاب تا کنون همواره خواسته‌ایم دولتها را دولت کریمه بنامیم. یکى از آرزوهاى ما این است و بنده آن را دوست مى‌دارم. شما هم دولت عزیز و دولت انقلابید؛ اما حقیقت قضیه این است که دولت کریمه شرایطى دارد.دولت کریمه، چگونه دولتی است؟ دولت کریمه، دولتى است که عزیز و سربلند و داراى اعتقاد راسخ به آن راهى است که قانون اساسى و وظایف و سیاستهاى نظام در مقابل او گذاشته است. نفوذناپذیر است و متاع خودش را به‌خاطر سبک کردن دیگران سبک نمى‌بیند؛ همان نکته‌اى که امام صادق - قریب به این مضمون - به شیعه خود فرمودند که اگر گوهرى در دست تو باشد و همه‌ى دنیا بگویند این خزف است، آیا عقیده‌ى تو برمى‌گردد و احساس حقارت مى‌کنى؟ گفت نه؛ گفتند پس گوهرت را نگه‌دار.معاون وزیر ،باید با تجربه باشددو سه نقطه اساسى در مورد کارآمدى(دولت) وجود دارد که من به آنها اشاره مى‌کنم. یکى این‌که عناصر نزدیک به خودتان را - که در واقع دستها و بازوهاى شما هستند - از آدمهایى انتخاب کنید که کار را بشناسند. ممکن است یک وزیر با کار، چندان آشنا نباشد، اما معاونانش اگر با کار آشنا باشند، این خلأ پُر خواهد شد. اگر بنا شد معاون - که مشاور و بازوى وزیر است - کارى را که در معاونت به او سپرده‌اند، نشناسد، واویلا خواهد شد. همه جاى دنیا معمول است که با آمد و رفت دولتها، وزرا عوض مى‌شوند؛ لیکن در بسیارى از کشورها این‌گونه است که یک معاون وزیر همیشه ماندگار است. من این را در پاکستان دیدم، بعد به من گفتند که این شیوه انگلیسى است که یک معاون وزیر را در هر وزارتخانه‌اى همیشه نگه مى‌دارند؛ چون او ناقل تجربه‌هاى گذشته به افراد جدیدى است که احیاناً جزو تیم وزیر جدید هستند. این افراد باید کارشناس باشند.بیانات امام خامنه ای در دیدار رئیس جمهوری و اعضاى هیأت دولت‌۱۳۸۰/۰۶/۰۵ وزیر،غرق در کارتابل نشودعامل مؤثّر دیگر در کارآمدى، زیر نظر داشتن دائمى مدیران است. وزیر، کار اجرایى به معناى تحرّک فیزیکى خیلى ندارد؛ با نامه و مکاتبه هم شاید چندان سروکار نداشته باشد و چه بهتر که نداشته باشد و غرق در کارتابل نشود. یک وقت مرحوم رجایى به من گفت که به محل کار یکى از وزراى خود در دوره نخست وزیرى‌اش رفته و در آن‌جا دیده که وزیر پشت میز پنهان است؛ از بس روى میز او کارتابل چیده بودند! ایشان مى‌گفت رفتم وزیر را از آن‌جا بیرون کشیدم و به او گفتم کارت را بکن. بیانات امام خامنه ای در دیدار رئیس جمهوری و اعضاى هیأت دولت‌۱۳۸۰/۰۶/۰۵ بعضى اشخاص، عمداً مدیر برتر را سرگرم مى‌کننداین کارتابل دادن و گزارش دادن هم یکى از آن شگردهاست؛ این را بنده تجربه دارم؛ هم در دوره‌ى ریاست جمهورى، هم قبل از آن در تشکیلات نظامى و وزارت دفاع. بعضى اشخاص، عمداً مدیر برتر را به مسائل روى میز سرگرم مى‌کنند تا او اصلاً فرصت سر خاراندن پیدا نکند. حواستان باشد؛ گاهى اوقات شگردهاى ظریف هم اعمال مى‌شود. کار وزیر این نیست.بیانات امام خامنه ای در دیدار رئیس جمهوری و اعضاى هیأت دولت‌۱۳۸۰/۰۶/۰۵ وزیر باید مانند یک مربی تیم ورزشی عمل کند مهمترین کار وزیر این است که به طور دائم حرکات مجموعه مدیران خودش را زیر نظر داشته باشد؛ درست مثل مربّىِ کهنه‌کارِ یک تیم ورزشى که بیرون یا نزدیک میدان ایستاده و دائم بازیکنانِ خودش را زیر نظر دارد: یکى خسته شده، او را از بازى بیرون مى‌آورد؛ یکى بد بازى مى‌کند، یکى ناهماهنگ بازى مى‌کند - بازى شخصى و فردى مى‌کند - فورى اینها را اخراج مى‌کند و یکى دیگر را به جایشان مى‌فرستد؛ یکى هست که بازى‌اش بد نیست، اما الان در میدان به یک کار برجسته نیاز است؛ لذا بازیکن ذخیره‌اى را که روى نیمکت نشسته، وارد میدان مى‌کند و مى‌داند که او مى‌تواند آن حرکت برجسته را بکند.مربّى با کسى رودربایستى ندارد البته موارد بسیار کمى هم اتّفاق مى‌افتد که بازیکن قبلاً از طرف مربّى تیم مقابل سبیلش چرب شده است - که در کشور ما الحمدللَّه چنین چیزى نبوده، اما در دنیا وجود داشته است - مربّى این را هم فوراً مى‌فهمد؛ چون پیداست که او بازى واقعى نمى‌کند. مربّى با کسى رودربایستى ندارد؛ هیچ بازیکنى هم از هیچ مربّى‌اى گله‌مند نمى‌شود. مربّى این ملاحظه را نمى‌کند که اگر خواست فلان بازیکن را بیرون کند، او مى‌گوید من هنوز مى‌توانم بازى کنم؛ چرا نگذاشتى. این حرفها وجود ندارد. شما همین‌گونه به مدیرانتان نگاه کنید و تیمتان را زیر نظر داشته باشید. یکى خسته شده، یکى کار را بلد نیست، از یکى گاهى اشکالات بزرگى سر مى‌زند، یکى خوب است اما براى این مرحله خوب نیست - یعنى کار بزرگى که شما مى‌خواهید انجام دهید، کار او نیست؛ یکى دیگر لازم است - فوراً تیم را عوض کنید. البته همیشه ذخیره داشته باشید.بیانات امام خامنه ای در دیدار رئیس جمهوری و اعضاى هیأت دولت‌۱۳۸۰/۰۶/۰۵ همیشه افراد ذخیره داشته باشیدمن یک وقت به مسؤولان یک بخشى گفتم که وظیفه اوّل شما این است که هر کدام براى خودتان یک جانشین یا تربیت کنید، یا فکر کنید و پیدا کنید؛ چون اگر یک روز خداى نکرده در راه، پاى شما وارد چاله‌اى شد و شکست، کار ما لنگ نماند. بعضى کسان این کار را نمى‌کنند تا مبادا براى خودشان هوو درست شود! غافل از این‌که اگر قرار شد هوو درست شود، یکى از موجبات آن همین است که آدم نتوانسته این کار را بکند. پس افراد ذخیره داشته باشید و آنها را روى نیمکت بنشانید. اگر دیدید بازیکن تیم یک خرده کج و معوج حرکت مى‌کند، بلافاصله او را عوض کنید. باید دائم افراد خود را زیر نظر نگه دارید.پیگیرى ما، چندان خوب نیستهم در دوره ریاست جمهورى، در خودم، در نخست‌وزیرم و در وزرایم این عیب را دیدم؛ هم امروز این عیب را مى‌بینم که پیگیرى ما، چندان خوب نیست؛ باید پیگیرى کنیم. آقاى خاتمى چیزى را براى فلان جا پى‌نوشت کرده‌اند که چرا فلان کار نشده است - ایشان گاهى مفصّل هم پى‌نوشتها را مى‌نویسند - دو ماه گذشته، اما ترتیب اثر داده نشده است. ایشان باید پیگیرى کنند که چرا نشد؛ مگر من گفته بودم که سال دیگر این کار بشود؟! من گفته بودم همین حالا صورت بگیرد. او باید بیاید جواب بدهد؛ حداقل این است که بیاید توجیه کند و بگوید این کار نشدنى است؛ اما این‌که نیمه‌کاره بماند، درست نیست.بسیارى از گزارشها با واقعیت تطبیق نمى‌کنداز مجموعه مدیران ارشدتان گزارش بخواهید و به گزارشها صددرصد اعتماد نکنید. لازم نیست ابراز بى‌اعتمادى کنید؛ اما در دلتان جایى براى بى‌اعتمادى بگذارید؛ چون باز هم تجربه ما مى‌گوید که بسیارى از گزارشها با واقعیت تطبیق نمى‌کند. آن مدیر بیچاره نمى‌داند؛ یک نفر آمده کارى کرده و کاغذى را روى میز لغزانده؛ او هم برداشته تحویل شما داده و شده گزارش مستند؛ در حالى که دستگاه بازرسى شما باید همیشه مراقب باشد. دستگاه بازرسى را از نزدیکترینها انتخاب کنیددستگاه بازرسى را از نزدیکترینها انتخاب کنید. من،هم زمان ریاست جمهورى آقاى هاشمى این نکته را به ایشان گفتم، هم به آقاى خاتمى عرض کردم. به ایشان گفتم آقاى على خاتمى - برادرتان - را براى بازرسى بگذارید، که ایشان هم گذاشتند و چقدر هم خوب بود. باید نزدیکترین آدمها - خاطر جمع و صمیمى - را براى کار بازرسى گذاشت تا انسان ببیند چه مى‌گذرد؛ یعنى غیر از گزارشى که از طریق معمول مى‌آید، اطّلاع دیگرى هم وجود داشته باشد.بیانات امام خامنه ای در دیدار رئیس جمهوری و اعضاى هیأت دولت‌۱۳۸۰/۰۶/۰۵